Wybierając klasyczny instrument klasy wyższej, niemal od razu natrafisz na dyskusję o dwóch ośrodkach produkcyjnych marki. Zastanawiasz się zapewne, czy lepszy okaże się model wyprodukowany w Niemczech, czy ten z fabryki po drugiej stronie Atlantyku. Obie fabryki mają odmienne podejście do detali, wykończenia oraz samej intonacji. Poznanie tych konkretnych cech ułatwi ci wybranie egzemplarza pasującego do twojego stylu gry.

Jedna marka, dwie fabryki – skąd wzięły się Steinway Hamburg i Steinway New York?

Zjawisko dwóch fabryk wynika z geograficznego podziału rynku oraz chęci uniknięcia trudności logistycznych i wysokich opłat celnych pod koniec XIX wieku. Założyciel firmy postanowił stworzyć dwa osobne zakłady, aby sprawniej dostarczać instrumenty do odbiorców w Ameryce oraz w Europie. Z biegiem lat obie siedziby wypracowały własne metody obróbki drewna oraz nieco inny styl estetyczny. Dzięki temu zabiegowi renomowany producent fortepianów opanował rynek po obu stronach oceanu. Porównując Steinway Hamburg a Steinway New York, szybko zauważysz, jak historia wpłynęła na obecne różnice konstrukcyjne.

Historia dwóch zakładów i rozwój marki Steinway & Sons

Historia Steinway wiąże się bezpośrednio z niemiecką rodziną Steinwegów, która wyemigrowała do Ameryki i tam zbudowała swoje muzyczne zaplecze. Ich pierwsze konstrukcje szybko zdobyły uznanie amerykańskich sal koncertowych i prywatnych salonów. Wraz ze wzrostem zapotrzebowania w Europie zapadła decyzja o otwarciu drugiego zakładu w Niemczech. Obie fabryki przez dekady opierały się na tych samych patentach, wprowadzając jednak własne rozwiązania technologiczne. Równoległy rozwój pozwolił marce utrzymać pozycję lidera w branży budowy fortepianów po obu stronach Oceanu Atlantyckiego.

Powstanie fabryki w Nowym Jorku

Amerykański zakład powstał w 1853 roku na Manhattanie, szybko stając się głównym dostawcą na rynek amerykański. Inżynierowie w Nowym Jorku stawiali na mocne, odporne na wstrząsy obudowy oraz głęboki, donośny ton. Taki fortepian Steinway idealnie sprawdzał się w dużych, wypełnionych po brzegi salach nagraniowych i koncertowych. Tamtejsi rzemieślnicy stosowali też specyficzne matowe lakiery nitrocelulozowe o unikalnej fakturze. Zbudowane tam instrumenty do dzisiaj słyną ze swojego mocnego, bezpośredniego charakteru brzmieniowego.

Otwarcie zakładu w Hamburgu

Europejska filia rozpoczęła pracę w 1880 roku, dostarczając instrumenty na rynek europejski i azjatycki. Marka Steinway & Sons połączyła w Hamburgu amerykańską myśl techniczną z niemiecką tradycją stolarską i fortepianmistrzowską. Efektem były instrumenty o bardzo precyzyjnym wykończeniu obudowy i nieco jaśniejszej barwie. Niemiecka fabryka zyskała wielkie uznanie wśród europejskich pianistów klasycznych. Zobacz, jak wygląda oferta renowacji, aby przekonać się, jak budowa wpływa na późniejsze prace odnowieniowe.

Rozwój na rynkach światowych

Ekspansja na rynki globalne sprawiła, że marka stała się standardem w filharmoniach na całym świecie. Pianiści na trasach koncertowych zaczęli jednak wyraźnie odróżniać egzemplarze amerykańskie od niemieckich. Obie fabryki do dziś zachowują osobną tożsamość produkcyjną, odpowiadając na różne potrzeby artystów. Taki stan rzeczy pozwala muzykom dobierać brzmienie dokładnie pod swoje autorskie wykonania. Przeglądając poszczególne przykłady renowacji, bez trudu zobaczysz, jak odmiennie starzeją się materiały z obu fabryk.

Czy Steinway Hamburg i New York są budowane w ten sam sposób?

Steinway Hamburg i New York korzystają z tych samych głównych patentów marki, lecz różnią się metodami wykańczania obudowy oraz procesem intonacji młoteczków. W Niemczech stosuje się wysoki połysk uzyskiwany z twardych lakierów poliestrowych, natomiast w USA przeważa wykończenie satynowe. Dodatkowo europejska fabryka kupuje filc młoteczkowy od innych dostawców niż zakłady nowojorskie. Te pozorne detale przekładają się bezpośrednio na wrażenia wzrokowe i czucie klawiatury pod palcami. Przeglądając nasze prace Steinway, zauważysz te drobne odmienności w strukturze lakieru i elementach obudowy.

Różnice w charakterze brzmienia

Różnice w charakterze brzmienia wynikają głównie z odmiennego przygotowania i utwardzania filcu młoteczkowego w obu fabrykach. Nowojorskie egzemplarze dają dźwięk szerszy, ciemniejszy i bardzo nasycony alikwotami. Niemieckie instrumenty słyną z bardziej klarownego, dzwoniącego górnego rejestru i czystego tonu. Różne techniki obróbki filcu pozwalają osiągnąć odmienne efekty barwne w wybranych rejestrach. Analizując różnice Steinway Hamburg New York, szybko zrozumiesz, skąd biorą się tak odmienne opinie pianistów.

Projekcja dźwięku

Nowojorskie modele projektują dźwięk w sposób obszerny, co ułatwia przebicie się przez brzmienie orkiestry. Fala akustyczna z amerykańskiego instrumentu szybko wypełnia całą przestrzeń dużej sali. Z kolei egzemplarze z Hamburga skupiają dźwięk bardziej liniowo i punktowo. Daje to grającemu dużą kontrolę nad cichszymi frazami w kameralnych pomieszczeniach. Zrozumienie tej rozbieżności ułatwia odpowiednie dopasowanie sprzętu do akustyki danego pomieszczenia.

Barwa

Barwa amerykańskich modeli bywa opisywana jako mięsista, głęboka i podatna na silne uderzenie. Europejskie wydanie stawia z kolei na śpiewność, elastyczność i dużą czystość sopranów. Każdy fortepian koncertowy Steinway z obu tych fabryk przechodzi długą, ręczną intonację. Proces ten nadaje wybranemu egzemplarzowi unikatowy rys dźwiękowy, ceniony przez wykonawców. Twój ostateczny wybór zależy od tego, czy szukasz brzmienia bardziej dramatycznego, czy śpiewnego.

Dynamika

Zakres dynamiki w obu wariantach pozwala na pełną ekspresję, lecz ma nieco inne punkty ciężkości. Wersja nowojorska bez wysiłku generuje potężne fortissimo w basie. Hamburski odpowiednik zachwyca płynnością w rejestrach pianissimo, reagując na delikatny dotyk. Taka różnorodność ułatwia dobór instrumentu do konkretnego repertuaru klasycznego lub współczesnego. Przykład takiego balansu prezentuje Steinway & Sons SAP 10480, który po pracach warsztatowych odzyskał pełną dynamikę.

Reakcja mechaniki

Reakcja mechaniki w niemieckich modelach opiera się na częściach firmy Renner, co daje bardzo płynny skok klawisza. Mechanizm nowojorski, produkowany bezpośrednio przez Steinwaya w USA, stawia nieco większy opór pod palcami. Dla wielu muzyków jazzowych ta amerykańska charakterystyka daje lepsze wyczucie punktu uderzenia. Z kolei pianiści wykonujący utwory szybkie i wirtuozowskie wolą zazwyczaj pracę klawiatury hamburskiej. Odpowiednie strojenie i pielęgnacja fortepianu pozwala jednak precyzyjnie wyregulować wagę klawiatury w obu przypadkach.

Które modele najczęściej spotyka się w Europie i Stanach Zjednoczonych?

W Europie dominuje model hamburski, natomiast w Ameryce Północnej niemal bezwyjątkowo króluje produkcja nowojorska. Sytuacja ta wynika z lokalnych sieci dystrybucji oraz tradycji zakupowych instytucji muzycznych. Największy Steinway Model D sprowadzany jest niekiedy z innej fabryki na specjalne życzenie filharmonii lub konkretnego artysty. Na rynku prywatnym spotkasz dziś instrumenty pochodzące z obu tych ośrodków produkcyjnych. Świadomi kupujący biorą pod uwagę walory użytkowe, a nie tylko miejsce budowy instrumentu.

Jak rozpoznać pochodzenie fortepianu Steinway?

Pochodzenie fortepianu rozpoznasz po detalach wykończenia obudowy, kształcie policzków oraz rodzaju użytego lakieru. Istnieje kilka widocznych elementów konstrukcyjnych, które od razu wskazują na konkretną fabrykę. Doświadczony stroiciel lub renowator zauważy te odmienności niemal od razu po otwarciu pokrywy klawiatury. Świadomość tych szczegółów chroni przed pomyłkami przy zakupie używanego instrumentu:

• Amerykańska obudowa posiada satynowy, półmatowy lakier, natomiast niemiecka ma wysoki połysk poliestrowy.
• Policzki (boki przy klawiaturze) w wersji nowojorskiej są proste i kanciaste, a w hamburskiej łagodnie zaokrąglone.
• Lirka pedałowa w modelu z USA ma ostrzejsze rysy i prostsze ramiona.
• Przyciski nakrywy i mosiężne okucia różnią się fakturą oraz sposobem wykończenia powierzchni.
• Tabliczka znamionowa oraz odlew ramy rezonansowej zawierają odmienne oznaczenia fabryczne.

Ten klasyczny fortepian premium ujawnia swoje pochodzenie także po numerze seryjnym. Oznaczenia te są wybite na ramie rezonansowej w ściśle określonym miejscu. Warto każdorazowo zweryfikować te dane w dokumentacji fabrycznej przed podjęciem decyzji. Przeglądając zadbane egzemplarze, można podziwiać maestrię wykonania obu zakładów. Spójrz na odrestaurowany model Steinway & Sons SAP 10744, gdzie widać charakterystyczną linię obudowy.

Renowacja Steinway Hamburg i Steinway New York – czy wymaga innego podejścia?

Renowacja Steinway z fabryki w Nowym Jorku wymaga innych materiałów i technologii wykończeniowych niż w przypadku modelu z Hamburga. Przy odnawianiu instrumentu amerykańskiego trzeba odtworzyć tradycyjną powłokę lakierniczą o odpowiedniej strukturze. Wersje europejskie wymagają pracy z lakierami poliestrowymi i precyzyjnego szlifowania na wysoki połysk. Nieprawidłowe dobranie lakieru lub filców może bezpowrotnie zmienić oryginalne brzmienie instrumentu. Kompleksowa renowacja fortepianu Steinway musi brać pod uwagę specyfikę mechanizmu i oryginalne filce stosowane w danej fabryce.

Czy różnice mają znaczenie dla pianistów i kolekcjonerów?

Różnice produkcyjne mają duże znaczenie dla pianistów szukających konkretnej dynamiki klawiatury oraz dla kolekcjonerów oceniających oryginalność instrumentu. Pianista wykonujący muzykę impresjonistyczną może woleć miękkość brzmieniową wersji hamburskiej, zaś solista grający duży koncert z orkiestrą sięgnie po instrument nowojorski ze względu na jego donośność. Dla zbieraczy ważna jest spójność elementów i zachowanie oryginalnych parametrów fabrycznych. Zrozumienie tych niuansów pozwala uniknąć nieporozumień podczas wyceny lub zakupu. Fachowo wykonana renowacja Steinway & Sons pozwala zachować oryginalny charakter instrumentu niezależnie od fabryki.

Jakie doświadczenie posiada SAP Renovation w renowacji instrumentów Steinway?

Firma SAP Renovation posiada wieloletnie doświadczenie w kompleksowym odnawianiu instrumentów Steinway z obu fabryk. Zespół specjalistów doskonale zna specyfikę amerykańskich i niemieckich mechanizmów oraz metody obróbki ich obudów. Stosowanie dopasowanych materiałów renowacyjnych pozwala przywrócić instrumentom ich fabryczne parametry akustyczne i estetyczne. Każdy projekt traktowany jest indywidualnie z uwzględnieniem historii konkretnego egzemplarza. Jeżeli chcesz wyremontować własny instrument, sprawdź formularz i skontaktuj się z nami w celu omówienia szczegółów technicznych.